Praktijk voor dieptepsychologie

Integrale psychologie

'Het leven van ieder mens is een weg naar zichzelf, de poging tot een weg, de aanduiding van een pad.'

'Demian', Hermann Hesse

Dieptepsychologie

Doordat de dieptepsychologische benadering direct op de diepere, on(der)bewuste lagen van de psyche inwerkt, is zij zeer effectief. Traditionele psychologie, die voornamelijk cognitief en gedragsmatig te werk gaat, richt haar aandacht eenzijdig op het (cognitieve) bewustzijn. Maar Einstein constateerde reeds dat je een probleem niet kunt oplossen met de denkwijze die het heeft veroorzaakt. Daarom beschouwt dieptepsychologie psychische klachten en levensproblemen als manifestaties van dieper gelegen, on(der)bewuste conflicten in de psyche. Door de onbewuste oorzaken weg te nemen, kunnen diepere lagen van bewustzijn aan de oppervlakte komen, waardoor ons leven zich vanuit een diepere kern kan ontplooien.

Transpersoonlijke psychologie

Jungiaanse psychologie reikt echter verder dan het oplossen van on(der)bewuste conflicten (complexen). Zij omvat tevens de visie vanuit transpersoonlijke psychologie. In tegenstelling tot eenzijdig georiënteerde spiritueel-mystieke stromingen, die gericht zijn op het ontsluiten van transpersoonlijke vermogens als acceptatie en compassie, worden in de Jungiaanse therapie wel eerst de verdrongen trauma’s uit het verleden geïntegreerd, zodat een stabiele basis of een sterk ego (ik) ontstaat, waarop de ziel (zelf) haar transpersoonlijke vermogens kan ontplooien.

Integrale psychologie

Door beide benaderingen – (diepte)psychologie en mystiek of transpersoonlijke psychologie – met elkaar te combineren en in de juiste volgorde toe te passen, volgt de mens een natuurlijk pad naar heelwording. In feite staat de eerste fase in het teken staat van het ontmantelen van disfunctionele structuren (karakterstructuur, psychopathologie). Dit is het werkterrein van de psychologie en de psycholoog.

Door de defensiemechanismen van het ego of afgescheiden zelf weg te nemen, wordt het zicht op de autentieke zielskern vrijgemaakt en kunnen haar zelfhelende vermogens zich als vanzelf ontplooien. Hierdoor worden in de tweede fase spontaan transpersoonlijke functies geactiveerd. Uitingen hiervan zijn creativiteit, empathie en compassie, het verlangen naar zingeving en de bezieling om je eigen, unieke bestemming te realiseren. Geestelijke stromingen en haar priesters, sjamanen en monniken richten zich van oorsprong op de facilitatie van deze tweede fase.

De Amerikaanse filosoof Ken Wilber heeft met zijn ‘integrale theorie van bewustzijn’ de kaders beschreven waarbinnen psychologie en mystiek, ego (ik) en ziel (zelf) opnieuw kunnen integren.

Hoewel eerder geboren dan Wilber, kan Jung worden beschouwd als een van de pioniers in het Westen die deze nieuwe, holistische visie op de heelwording van de mens in praktijk heeft gebracht. Jung hanteerde hierbij een tweeledige benadering.

Vanuit de diepte van het on(der)bewuste worden blokkades uit het verleden opgeheven, waardoor het zicht op het eigen potentieel wordt hersteld en het individu, met het oog op de toekomst, kan worden wie hij of zij in wezen is. Dit proces van zelfrealisatie of zelfverwerkelijking werd door Jung ‘individuatie’ genoemd.