De weg naar je ware zelf

Nieuws

Lied van de parel

Alle artikelen, Mystiek & gnosis

MYSTIEK & GNOSIS - Eén van de mooiste gnostieke teksten is het 'Lied van de parel' uit de 'Handelingen van Thomas'. Nergens wordt de basisgedachte van mystiek en gnosis zo helder beschreven.

“Toen ik een klein kind was, in het Rijk van mijn Vaderlijk huis woonde, mij verlustigde aan de rijkdom en aan de pracht van mijn opvoeders, zonden mijn ouders mij vanuit het Oosten, ons vaderland, met geestelijk voedsel voor de reis weg. Uit de rijkdom van onze schatten belastten ze mij met een last, rijk en toch zó licht, dat ik haar alleen kon dragen. Zij bekleedden mij met het prachtig gewaad, dat zij in liefde tot mij hadden vervaardigd. Zij sloten met mij een verdrag en schreven dit in mijn hart, opdat ik het niet zou vergeten: “Wanneer je naar Egypte reist en de ene parel haalt, die zich midden in een door een sissende slang omringde zee bevindt, dan zul je met je broeder (ons tweede kind dat thuis blijft) erfgenaam in ons koninkrijk worden.”

Ik verliet het Oosten en ging op reis, vergezeld van twee boden, daar de weg gevaarlijk was en moeilijk. Ik was jong om deze reis te ondernemen. Ik trok over de grens van Maisan verder. Zo kwam ik in Egypte en mijn begeleiders verlieten mij. Regelrecht begaf ik mij naar de slang, ging bij haar verblijfplaats zitten, tot ze zou insluimeren, teneinde haar parel te ontnemen. Daar ik alleen was als een kluizenaar, kenden de medebewoners van mijn herberg mij niet. Daar zag ik één van mijn geslacht, een vrijgeboren man uit het Oosten, een schone en lieftallige jongeling, een vorstenzoon. Hij naderde mij, om zich bij mij te voegen en ik maakte hem tot mijn vertrouwde metgezel, aan wie ik het doel van mijn reis meedeelde. Hij waarschuwde mij voor de Egyptenaren en voor de omgang met onreinen. Ik kleedde mij echter in hun kleren, opdat ik er niet als een vreemdeling zou uitzien, niet als iemand die uit de vreemde komt om de parel te ontnemen en opdat zij niet de slang zouden wekken. Maar om een of andere reden bemerkten ze, dat ik niet hun landgenoot was. Zij naderden mij en bereidden mij een drank van hun listen en gaven mij van hun voedsel te eten. Zo vergat ik, dat ik een koningszoon was en diende hun koning. Ik vergat de parel, waarvoor mijn ouders mij hadden uitgezonden. Door de zwaarte van hun voedsel viel ik in slaap.”

Alles wat mij overkwam bemerkten mijn ouders; zij waren bedroefd over mij. Een roep ging uit in ons koninkrijk, dat allen aan de poorten zouden komen. Een boodschap werd uitgezonden: “Van je Vader, van de Koning en van je Moeder, die over het Oosten regeert, van je broeder, ons tweede kind, voor jou, onze Zoon uit Egypte, gegroet! Ontwaak en sta op uit je slaap. Verneem de woorden uit onze brief. Herinner je dat je een koningszoon bent, zie toe, wie je in je knechtschap gediend hebt, denk aan de parel, waarvoor je naar Egypte bent gereisd. Herinner je je pronkgewaad, opdat je het draagt, je daarmee tooit en opdat je naam gelezen worde in het boek der helden, en opdat je met je broeder erfgenaam van ons rijk worde!”

Als een gezant was de brief, die de koning met zijn zegel vergezeld had voor de onreinen, de kinderen van Babel en de rebellerende demonen van Sarburg. Hij verhief zich in de gedaante van een adelaar, de koning van alle vogels, daalde tot mij neder en werd geheel tot stem. Hierdoor ontwaakte ik uit mijn bedwelming en ik stond op. Ik nam de brief, kuste hem, verbrak het zegel en las. Geheel zoals in mijn hart was geschreven, zo waren de woorden van mijn brief te lezen. Ik herinnerde me weer een koningszoon te zijn en dat mijn vrije afkomst naar eigen wezen verlangde. Ik herinnerde mij weer de parel, waarvoor ik naar Egypte gezonden was en begon de vreselijk sissende slang te betoveren, door haar de naam van mijn Vader en Moeder te noemen.

Zo greep ik de parel en wendde mij, om tot mijn Vader terug te keren. Het vieze en onreine kleed trok ik uit, liet het in hun land achter en richtte mijn schreden, opdat ik tot het licht van ons vaderland, het Oosten zou komen. De brief, die mij uit mijn slaap wekte, ging voor mij uit en zoals hij mij met zijn stem uit de slaap had gewekt, zo leidde hij mij nu met zijn licht, dat mij voorging, leidde mij met zijn stem en trok mij met zijn liefde.

Het pronkgewaad, dat ik uitgetrokken had, zonden mijn ouders naar Maisan, door de schatbewaarders aan wie het was toevertrouwd. Zijn schittering had ik vergeten, daar ik het als kind in mijn vaderlijk huis had achtergelaten. Toen ik nu het gewaad zag, scheen het mij plotseling toe, als ware het een spiegelbeeld van mijn zelve geworden. Ik zag het geheel in mijzelf en mijzelf geheel daarin, zodat wij beide als het ware gescheiden waren en weer éénzelfde gestalte. Ik nam over het gewaad heen de manifestatie van de Gnosis waar, zag dat het zich gereedmaakte te spreken, vernam de klank van zijn hymnen, die het bij de nederdaling fluisterde: “Ik ben het dynamische in de daden van hem, voor wie men mij bij mijn Vader werkzaam deed zijn.” Ik nam aan mijzelf waar, hoe mijn gewaad overeenkomstig zijn wezen groeide. En met zijn koninklijke bewegingen gaat het geheel in mij over uit de hand der schatbewaarders opdat ik het zou nemen; ook in mij ontwaakte de liefde het gewaad tegemoet te snellen. Zo richtte ik mij op, tooide mij met de schoonheid van zijn kleuren. Ik steeg op tot de poort der begroeting en aanbidding. Ik boog het hoofd en aanbad de schittering van de Vader, die mij het gewaad had gezonden, wiens gebod ik had volvoerd, zoals ook hij deed, wat hij plechtig beloofde – ik was met hem in zijn Koninkrijk, waar alle dienaren met hem hun stem prezen.”